Οι επικίνδυνες σχέσεις – Φ. Λακλό

1η δημοσίευση: Book Press Η τέχνη διαφθείρει και η μεγάλη τέχνη διαφθείρει απόλυτα, για να παραφράσω ελαφρώς τον Λόρδο Άκτον. Πλέον, μου είναι απόλυτα κατανοητό γιατί στους παρελθόντες αιώνες, αλλά και πιο πρόσφατα, οι κάτοχοι της εξουσίας (κοσμικής / θρησκευτικής) επιχείρησαν να φιμώσουν τους καλλιτέχνες, λογοκρίνοντας την έκφραση, ιδίως στη γραπτή της μορφή. Κάποια βιβλία … Συνέχεια ανάγνωσης Οι επικίνδυνες σχέσεις – Φ. Λακλό

Η αφήγηση, ο ιστορικός και ο ποιητής

«Όλες οι λύπες υποφέρονται, αν τις βάλεις σε μια ιστορία ή αν αφηγηθείς μια ιστορία γι’ αυτές». Καθόλου τυχαία η Χάνα Άρεντ, στο βιβλίο της «Άνθρωποι σε ζοφερούς καιρούς». ξεχωρίζει αυτή τη φράση της Ίσακ Ντίνεσεν (γνωστότερης ως Κάρεν Μπλίξεν) εν μέσω άλλων. Η φιλόσοφος εξερευνά με απαράμιλλο βάθος την αλληλοπεριχώρηση του ατομικού με το … Συνέχεια ανάγνωσης Η αφήγηση, ο ιστορικός και ο ποιητής

Η σιωπή, η διεύρυνση του εαυτού και ο αναγνώστης

Ο αναγνώστης βιώνει τη σιωπή, όπως μας περιγράφει ο Steiner, και η σιωπή κατοικεί (σ)τον αναγνώστη. Η σιωπή είναι βάρος. Η σιωπή έχει τίμημα. Οι λέξεις φύονται στο θερμοκήπιο του μυαλού, τρομάζουν με το παραπανίσιο φως, κρύβονται στις γωνίες όταν στη σιγαλιά εισέρχεται τρίτος. Για τον αναγνώστη δεν υπάρχουν αγαπημένα πρόσωπα και οι ανάγκες τους. … Συνέχεια ανάγνωσης Η σιωπή, η διεύρυνση του εαυτού και ο αναγνώστης

Το άλογο του Τορίνο – Bela Tarr

Ένα πλάνο χωρισμένο στα δύο (μέσα από παράθυρο), όπου το σύνολο της πληροφορίας βρίσκεται στα δεξιά. Ένας άνθρωπος και ένα δέντρο -η ζωή-, το έμβιο ον και η φύση. Δεδομένου όμως ότι βρισκόμαστε στον ζοφερό κόσμο του Bela Tarr, ο άνθρωπος είναι ηλικιωμένος ή τουλάχιστον όχι απόλυτα υγιής (στηρίζεται σε μαγκούρα). Αντίστοιχα το δέντρο δεν … Συνέχεια ανάγνωσης Το άλογο του Τορίνο – Bela Tarr

Νοσταλγία – Μ. Καρταρέσκου

1η δημοσίευση: Book Press Κατά τα λεγόμενα του H. Bloom υπάρχουν δύο καταγωγικές γραμμές στο διήγημα και το μυθιστόρημα: η μία ξεκινά από τον Θερβάντες και τον Σαίξπηρ και αποτελεί, τρόπον τινά, τη ρεαλιστική σχολή και η άλλη ξεκινάει με τον Κάφκα και συνεχίζει με τον Μπόρχες, εισαγάγοντας το φανταστικό στοιχείο στη λογοτεχνία. Ας ακουστεί … Συνέχεια ανάγνωσης Νοσταλγία – Μ. Καρταρέσκου

Ο Βάνια στο Μπρόντγουει

[Ο Λουί Μαλ κινηματογραφεί την παράσταση που ανέβασε ο Αντρέ Γκρέγκορι, σε διασκευή Ντέιβιντ Μάμετ] Αν υπάρχει κάποιο νεκροταφείο ονείρων, έξω από την πύλη του στέκεται επιστάτης ο Τσέχωφ να υποδέχεται εκείνους που περιμένουν στη σειρά να κάνουν τον απολογισμό. Στον «Θείο Βάνια» επικρατεί ένα μοτίβο: εκείνο των διαψεύσεων. Οι ήρωες κινούνται μακάρια στην κοσμική … Συνέχεια ανάγνωσης Ο Βάνια στο Μπρόντγουει

Η ασαφής επικράτεια του ύφους και ο χάρτης της

Είναι σύνηθες το φαινόμενο οι κριτικοί λογοτεχνίας να επιχειρούν να αποδείξουν τη σημασία του αφηγηματικού ύφους, τονίζοντας την πρωτοκαθεδρία του έναντι του περιεχομένου, παραπέμποντας συχνά στην κλασική μαρξιανή έννοια όπου το σύνολο των υλικών κοινωνικο-οικονομικών συνθηκών αποτελούν υποδομή-Unterbau και η αντανάκλαση της βάσης στην πνευματική, ηθική ζωή, αποτελεί την υπερδομή-Überbau. Προφανώς η διάκριση δεν είναι … Συνέχεια ανάγνωσης Η ασαφής επικράτεια του ύφους και ο χάρτης της

Η Έκταση και το Βάθος στην ανάγνωση

Κανείς αναγνώστης δεν μπορεί να λειτουργήσει άψογα και στα δύο επίπεδα. Εκείνο που κερδίζει σε Έκταση θα το χάσει σε Βάθος, και το αντίστροφο. Καθοριστικός και περιοριστικός παράγοντας είναι προφανώς ο χρόνος, καθότι στο υποθετικό σενάριο μη πεπερασμένου χρόνου θα υπήρχε περιθώριο για… επέκταση της Έκτασης και απεριόριστο Βάθος ταυτόχρονα. Δεδομένης της ανθρώπινης συνθήκης όμως, … Συνέχεια ανάγνωσης Η Έκταση και το Βάθος στην ανάγνωση

Πάθη εντός και εκτός λογοτεχνίας

Δεν υπάρχουν μεγάλοι έρωτες εκτός λογοτεχνίας (σινεμά και λοιπών τεχνών). Το όποιο πάθος προκύπτει στην καθημερινότητά μας, δεν είναι της ίδιας έντασης και διάρκειας με τα οποία απεικονίζεται από τους μεγάλους, ταλαντούχους δημιουργούς. Λογικό, καθότι αυτή είναι η (ιερή) λειτουργία της τέχνης, όποτε αποφασίζει να σταθεί κριτικά και συμπληρωματικά απέναντι σ’ αυτό που αποκαλούμε ζωή. … Συνέχεια ανάγνωσης Πάθη εντός και εκτός λογοτεχνίας

Εκπνοή – Τ. Τσιάνγκ

Η επικρατούσα χρήση του όρου «Επιστημονική Φαντασία» στα ελληνικά, αδικεί κατάφωρα το είδος αυτό (fiction σημαίνει μυθοπλασία/ λογοτεχνία), καθώς στη βάση του είναι υποτιμητικό: η «Φαντασία» δίπλα στο «Επιστημονική» υποδηλώνει κάτι μη ρεαλιστικό, υποδεέστερο της Λογοτεχνίας, που με τη σειρά της -υποτίθεται- είναι ρεαλιστική, σε αντίθεση με την άλλη, την πλανεμένη, που κινείται στη σφαίρα … Συνέχεια ανάγνωσης Εκπνοή – Τ. Τσιάνγκ