Η σιωπή, η διεύρυνση του εαυτού και ο αναγνώστης

Ο αναγνώστης βιώνει τη σιωπή, όπως μας περιγράφει ο Steiner, και η σιωπή κατοικεί (σ)τον αναγνώστη. Η σιωπή είναι βάρος. Η σιωπή έχει τίμημα. Οι λέξεις φύονται στο θερμοκήπιο του μυαλού, τρομάζουν με το παραπανίσιο φως, κρύβονται στις γωνίες όταν στη σιγαλιά εισέρχεται τρίτος. Για τον αναγνώστη δεν υπάρχουν αγαπημένα πρόσωπα και οι ανάγκες τους. … Συνέχεια ανάγνωσης Η σιωπή, η διεύρυνση του εαυτού και ο αναγνώστης

Η ασαφής επικράτεια του ύφους και ο χάρτης της

Είναι σύνηθες το φαινόμενο οι κριτικοί λογοτεχνίας να επιχειρούν να αποδείξουν τη σημασία του αφηγηματικού ύφους, τονίζοντας την πρωτοκαθεδρία του έναντι του περιεχομένου, παραπέμποντας συχνά στην κλασική μαρξιανή έννοια όπου το σύνολο των υλικών κοινωνικο-οικονομικών συνθηκών αποτελούν υποδομή-Unterbau και η αντανάκλαση της βάσης στην πνευματική, ηθική ζωή, αποτελεί την υπερδομή-Überbau. Προφανώς η διάκριση δεν είναι … Συνέχεια ανάγνωσης Η ασαφής επικράτεια του ύφους και ο χάρτης της

Η Έκταση και το Βάθος στην ανάγνωση

Κανείς αναγνώστης δεν μπορεί να λειτουργήσει άψογα και στα δύο επίπεδα. Εκείνο που κερδίζει σε Έκταση θα το χάσει σε Βάθος, και το αντίστροφο. Καθοριστικός και περιοριστικός παράγοντας είναι προφανώς ο χρόνος, καθότι στο υποθετικό σενάριο μη πεπερασμένου χρόνου θα υπήρχε περιθώριο για… επέκταση της Έκτασης και απεριόριστο Βάθος ταυτόχρονα. Δεδομένης της ανθρώπινης συνθήκης όμως, … Συνέχεια ανάγνωσης Η Έκταση και το Βάθος στην ανάγνωση

Ο μεγάλος απατεώνας – X. Μέλβιλ

1η δημοσίευση: Book Press Αν ο κάθε άνθρωπος είναι ένα νησί, τότε η ανθρωπότητα (αν αποδεχτούμε αυτή την αφαίρεση) είναι ένα πλοίο. Ή, ακόμα καλύτερα, χάριν μυθιστορηματικής ευκολίας, μια κιβωτός. Ο Μέλβιλ στο ανυπέρβλητο «Μόμπι Ντικ» τοποθέτησε εντός του φαλαινοθηρικού Πίκοουντ ένα ενδιαφέρον δείγμα χαρακτήρων, μετατρέποντας αυθωρεί το φαλαινοθηρικό σε αυτόνομο σύμπαν, με έναν λοξία … Συνέχεια ανάγνωσης Ο μεγάλος απατεώνας – X. Μέλβιλ

Περί αναγνωστικής απόλαυσης

Ολοκληρώνοντας το «Περί ενότητας ύφους και ταυτότητας στη λογοτεχνία», διατύπωσα τη σκέψη ότι η αναγνωστική απόλαυση δεν σχετίζεται απαραίτητα με ζητήματα αρτιότητας στη δομή του έργου, την αναγνώριση της ενότητας του ύφους και της ιδιαίτερης συγγραφικής ταυτότητας. Στην παρούσα ανάρτηση υποστηρίζω ότι, αντίθετα, η εμπειρία δείχνει πως η απόλαυση ενός λογοτεχνικού έργου -για τους περισσότερους- … Συνέχεια ανάγνωσης Περί αναγνωστικής απόλαυσης

Strong opinions – Β. Ναμπόκοφ

Έχω ήδη αναφέρει επ' ευκαιρία της ανάγνωσης άλλων έργων του ιδιοφυούς λογοτέχνη τα βασικά σημεία και παραμέτρους που ενυπάρχουν στο έργο του. Το συγκεκριμένο βιβλίο περιέχει τις συνεντεύξεις που κατά καιρούς έδωσε, μέσα από τις οποίες ξεκαθαρίζει (;;) τις απόψεις του σχετικά με το έργο του, την τέχνη γενικότερα και ίσως τη ζωή του ως … Συνέχεια ανάγνωσης Strong opinions – Β. Ναμπόκοφ

Περί δυσκολίας – Τζ. Στάινερ

Υπάρχουν δύο τρόποι να προσεγγίσεις τον Steiner (ομοίως και τον Bloom κ.ο.κ.). Ο πρώτος είναι αυθόρμητος και κοινότοπος: Να τον χαρακτηρίσεις "ελιτιστή" "σχολαστικό", "ακαδημαϊκό" και να ξεμπερδεύεις μαζί του. Ο δεύτερος είναι πιο απαιτητικός, καθότι προϋποθέτει να αφήσεις στον "περίβολο του ναού" το περίτεχνο πλην επαχθές ένδυμα του εγωισμού σου και να προσέλθεις ολόγυμνος, "σαν … Συνέχεια ανάγνωσης Περί δυσκολίας – Τζ. Στάινερ

Σκέψεις

Ας μου επιτραπεί να ξεκινήσω με μια προβοκατόρικη δήλωση: "Για να γράψεις ένα μεγάλο βιβλίο, πρέπει να διαλέξεις ένα μεγάλο θέμα" διδάσκει ο Μέλβιλ και φυσικά έχει δίκιο… και ταυτόχρονα άδικο. Έχει εξολοκλήρου δίκιο όταν ομιλεί ως Μέλβιλ, εκπρόσωπος της Μεγαλειότητάς του, αλλά άδικο όταν ομιλεί εκ μέρους των άλλων (ελασσόνων) ομοτέχνων του. Ακόμα περισσότερο … Συνέχεια ανάγνωσης Σκέψεις

In Praise of Messy Lives: Essays – K. Roiphe

Έχουν παρέλθει οι εποχές που ως νεόκοπος αναγνώστης (πανεπιστημιακά έτη) εντρυφούσα στις μεγάλες μορφές του φεμινισμού: Από την Emma Goldman στην de Beauvoir και μετά στην Kate Millett, την Betty Friedan και τη Shulamith Firestone, αναζητώντας -τι άλλο;- απαντήσεις σε ερωτήματα σχετικά με τις σχέσεις των φύλων, την πολιτική της σεξουαλικότητας, τις εξουσιαστικές δομές τής … Συνέχεια ανάγνωσης In Praise of Messy Lives: Essays – K. Roiphe

Lectures on literature – Β. Ναμπόκοφ

Όταν ο ίδιος ο Δάσκαλος παραδίδει μαθήματα λογοτεχνίας, παίρνουμε χαρτί και μολύβι και απλά κρατάμε ευλαβικά σημειώσεις. Και όντως πρόκειται περί μαθημάτων (παραδόσεων για να κυριολεκτήσω) σε πανεπιστήμια των ΗΠΑ και συγκεκριμένα στα Wellesley και Cornell, με αντικείμενο κάποια από τα σημαντικότερα έργα της παγκόσμιας λογοτεχνίας (μεταξύ αυτών, "Μαντάμ Μποβαρύ", "Ζοφερός οίκος", "Οδυσσέας"). Το πιο … Συνέχεια ανάγνωσης Lectures on literature – Β. Ναμπόκοφ