Ο Δεσποινίς «Μοναχικές Καρδιές» – N. Γουέστ

Τίποτα τυχαίο ή περιττό σε αυτό το -δυσανάλογα με τη λογοτεχνική του αξία- μικρό σε μέγεθος βιβλίο. Ο ήρωάς του δεν διαθέτει άλλο όνομα πέραν εκείνου με το οποίο υπογράφει στην εφημερίδα τις συμβουλές του προς το εναγές κοινό του, τους ταπεινούς και καταφρονημένους του κόσμου ετούτου, οι οποίοι αναζητούν κάποια/ όποια λύτρωση, μια χείρα βοήθειας.

Τούτο το απρόσωπο εκκλησίασμα της σύγχρονης εποχής εκπροσωπείται από -και αινεί τον- εξίσου απρόσωπο Ιερέα που απευθύνεται στο ποίμνιό του μέσω της στήλης του στην εφημερίδα – και ως άλλος Χριστός, ο Δεσποινίς Μοναχικές Καρδιές, αποδέχεται τον ρόλο αυτό με στωικότητα και θλίψη.

Αν όμως (παραφράζοντας τον Μαρξ) η θυσία του Χριστού βιώθηκε από τους πιστούς του δόγματος ως τραγωδία, η επανάληψή της μόνο ως φάρσα μπορεί να εκληφθεί. Το αστικό περιβάλλον της Νέας Υόρκης του 20ού αιώνα δεν προσφέρεται για μεγαλειώδεις κινήσεις ψυχικής σωτηρίας. Η απομάγευση έχει επιτελέσει άσπλαχνα και με πλήρη διαύγεια το έργο της και η πάσχουσα ανθρωπότητα της Προτεσταντικής Ηθικής έχει κατ’ όνομα μόνο διατηρήσει τη σχέση της με το Επέκεινα και τους μεταφυσικούς ιδεασμούς, όντας ουσιαστικά μηχανιστική, μετρήσιμη και υλιστική (ουδέν το μεμπτόν ως εδώ, ιδίως όταν αποτελεί έναυσμα και έμπνευση για έργα όπως ετούτο).

Πώς μπορεί λοιπόν, για να επανέλθουμε, ο συγγραφέας που ζει σε μια εποχή και μια χώρα στην πρωτοπορία της τεχνολογίας και των καινοτομιών να μιλήσει για τη λύτρωση, για τον ανθρώπινο πόνο, τις ελπίδες και τις διαψεύσεις, αλλά και το πάθος για ολοκλήρωση, για ελπίδα, για αγάπη; Μόνο υπονομεύοντάς το, ρίχνοντας μεταφορικά «τα άγια τοις κυσί», αναδεικνύοντας το παράλογο, το ανοίκειο, το φαιδρό.

Ο Δεσποινίς «Μοναχικές Καρδιές» είναι μια φιγούρα ιλαροτραγική, βγαλμένη μέσα από τη δημιουργική φαντασία του σουρεαλιστή/ συμβολιστή N. West, ο οποίος ως γνήσιος φορέας του zeitgeist της εποχής του προτιμά το σκώμμα, την ειρωνεία, τη διακωμώδηση.

Τίποτε τραγικό δεν αφήνεται να οδηγηθεί στο όριό του, καθώς διακόπτεται από το γελοίο, όπως συμβαίνει και το αντίστροφο. Το μειδίαμα του αναγνώστη ανακόπτεται απότομα εκεί που πάει να σχηματιστεί στα χείλη του. Ο συγγραφέας δεν επιτρέπει την ευκολία της συναισθηματικής ταύτισης και της κατηγοριοποίησης του έργου του. Και είναι η ουδετεροποίηση του θυμικού που επιτρέπει στο πνεύμα και στην κρίση του αναγνώστη να σταθεί μακρόθυμα, αλλά και κριτικά, εξεταστικά απέναντι στους ήρωες και στον εαυτό του ομού.

Κάθε βήμα του κεντρικού ήρωα που πάσχει, πασχίζοντας να πράξει το καλό, δεν έχει σχεδόν ποτέ το αποτέλεσμα που αντιστοιχεί στις προθέσεις του. Ο πόνος των άλλων (και δικός του εξ αντανακλάσεως) μοιάζει με ποτάμι που μέσα σε αυτό επιχειρεί να πλεύσει άτεχνα και αναποτελεσματικά, συχνά καταλήγοντας να κάνει κακό. Η αναπόφευκτη βία η οποία ελλοχεύει σε κάθε βήμα και συνδέει αναπόδραστα τα ανθρώπινα όντα, έρχεται στο προσκήνιο διαρρηγνύοντας τις όποιες προσπάθειες σύμπλευσης, αρμονίας, ανθρώπινης επαφής.

Θαρρείς πως βλέπεις την ανθρωπότητα στην απογυμνωμένη της ουσία: Ένα ποτάμι που οδηγεί στα τάρταρα και ο καθένας μόνος του, μια Μοναχική Καρδιά, στηρίζεται σε ένα οριακά επιπλέον κλαδί, αρνούμενος πεισματικά να χαθεί στην άβυσσο προτού χαιρέκακα τραβήξει στην ίδια μοίρα και τον διπλανό του.

Συγκεφαλαιώνοντας, ο «Αίρων την αμαρτία του κόσμου» δεν είναι φυσικά ο φερώνυμος ήρωας του βιβλίου, αλλά ο μεγάλος αυτός (παραγνωρισμένος στη χώρα μας) συγγραφέας, ο οποίος μετοχετεύει το ταλέντο του στη Μοναχική Καρδιά του ευεπίφορου αναγνώστη, κομίζοντας τη μόνη συγκολλητική ουσία που είναι δυνατή σε έναν απόλυτα παράλογο και άνευ νοήματος κόσμο: εκείνη του ενοποιητικού μύθου της Τέχνης.

Υ.Γ. 1

Δεν είναι τυχαίο πως η Α.Μ. ο H. Bloom αφιέρωσε κάποιες σελίδες του «Πώς και γιατί διαβάζουμε» στο εν λόγω βιβλίο.

Υ.Γ. 2

Εξαιρετικό και το Day of the Locust («Το άγριο Χόλιγουντ», εκδόσεις Αστάρτη) του N. West.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s